„POSZUKIWACZE SKARBÓW” – AKCJA SPOŁECZNA FILMOTEKI NARODOWEJ
Dodano: 31.03.2017

Misja

Filmoteka Narodowa jest jedyną instytucją w Polsce, która w sposób profesjonalny gromadzi, konserwuje i digitalizuje przedwojenne materiały filmowe. W ciągu ponad sześćdziesięcioletniej działalności udało się odnaleźć w różnych miejscach i uratować ponad 160 przedwojennych filmów fabularnych oraz dziesiątki przedwojennych filmów dokumentalnych. Po wojnie wszystkie zostały uznane za zaginione. Wciąż jednak stanowi to tylko część produkcji przedwojennej kinematografii polskiej – z fabularnych filmów niemych zachowało się do dziś zaledwie 5% tytułów, z fabularnych filmów dźwiękowych  – 70%. Losy tych filmów w czasie II wojny światowej i po wojnie były różne. Wiele z nich przetrwało w ukryciu, dzięki pomocy osób prywatnych w kraju i za granicą. Filmoteka Narodowa dokłada wszelkich starań nie tylko w zakresie ochrony i restauracji zasobów własnych archiwów, ale nieustannie pozyskuje archiwalia od instytucji i osób prywatnych.

Ostatnio wspaniałe filmowe dzieła trafiły do archiwum Filmoteki Narodowej z Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. Sikorskiego (IPMS) w Londynie, który przekazał Filmotece Narodowej wybrane pozycje filmowe ze swojego archiwum. Każdy taki dar filmowy, może okazać się bezcenny dla Filmoteki Narodowej i archiwum polskiej kinematografii. Dzięki taśmom otrzymanym z IPMS w Londynie, najprawdopodobniej uda się odtworzyć całe wersje kilku przedwojennych filmów, a na pewno zostaną wzbogacone o nieznane dotąd fragmenty. Dlatego nieustannie zachęcamy do przekazywania starych taśm i fotosów do Filmoteki Narodowej.

Akcja społeczna „Poszukiwacze Skarbów”

Filmoteka Narodowa ogłasza poszukiwania i aktywnie zachęca do przekazywania starych taśm filmowych i fotosów do największego archiwum filmowego w Polsce.

Postanowiliśmy uruchomić specjalną akcję społeczną, ponieważ wiemy, że nadal możliwe jest odnalezienie starych filmów. Taśmy filmowe mogą zalegać w starych budynkach, mieszkaniach, piwnicach, szafach, na strychach, a także wśród przedmiotów pochodzących sprzed wojny. Wiele takich skarbów wciąż odkrywa się w prywatnych domach w Polsce i za granicą. Niektóre z nich będą zamknięte w metalowych okrągłych pudełkach, inne, bez zabezpieczenia, będą zwinięte w małe rolki. Nawet kawałek takiej taśmy może okazać się bezcenny – może być fragmentem nieznanego dziś filmu lub stanowić uzupełnienie kopii, która odnalazła się wcześniej jako niekompletna.

 

Żaden przedwojenny polski film nie jest kompletny – każdy z nich ma jakieś braki. Czasem brakuje tylko pojedynczych klatek, a czasem tym, co się zachowało, jest właśnie tylko kilka klatek. Odnalezienie każdej kolejnej kopii filmu daje nam nadzieję, że przynajmniej część tych braków uda się uzupełnić– mówi dyrektor Filmoteki Narodowej Anna Sienkiewicz-Rogowska.

 

Dzięki takim akcjom, jak „Poszukiwacze Skarbów” do zbiorów Filmoteki Narodowej trafił fragment filmu „Kościuszko pod Racławicami” w reżyserii Orlanda z 1913 r., oraz fragmenty ekranizacji „Pana Tadeusza” z roku 1928 w reżyserii Ryszarda Ordyńskiego.

Tym razem Filmoteka Narodowa zwraca się o pomoc w poszukiwaniach za pośrednictwem spotu, stworzonego z fragmentu filmu „Robert i Bertrand” (1938) w reż. Mieczysława Krawicza z Adolfem Dymszą i Eugeniuszem Bodo. Głosem lektorskim do udziału w akcji społecznej zachęca Włodzimierz Press. Nagrania zrealizowano w studio nagraniowym Cafe Ole, a montażu dokonano w pracowni Repozytorium Cyfrowego Filmoteki Narodowej.

Jeśli znalazłeś stare taśmy filmowe lub fotosy, koniecznie napisz do Filmoteki Narodowej: film@fn.org.pl.

Czekamy na kolejne skarby filmowe!

Spot promujący akcję społeczną Filmoteki Narodowej Poszukiwacze Skarbów, źródło: Filmoteka Narodowa (YouTube)

Instrukcja dla „Poszukiwaczy Skarbów”

Odnalazłeś na strychu ukrytą puszkę z filmem, czy też w zapomnianym pudełku z drobiazgami zauważyłeś strzępki starej taśmy, a może Twój dziadek przekazał Ci celuloidową pamiątkę z przedwojennych czasów? Nie wiesz co zrobić ze znaleziskiem i  boisz się je uszkodzić?

Wskazówki, jak zabezpieczyć i przechować znalezioną taśmę:

  1. Jeśli znalazłeś film w starym zardzewiałym metalowym pudełku, służącym do przechowywania taśmy filmowej w rolce, możesz mieć problem z jego otwarciem. Taśma filmowa wydziela lotne związki, które wchodzą w reakcję z metalem, co powoduje korozję, a tym samym problemy z rozszczelnieniem pudełka. Nie należy w tym celu uderzać nim, ani potrząsać, ponieważ prawdopodobnie jego zawartość jest krucha i delikatna. Wieko puszki podważyć można śrubokrętem, bądź innym metalowym przedmiotem, jednocześnie unikając przemieszczania cennej zawartości. 

 

  1. Jeżeli znalazłeś taśmę filmową w tekturowym, bądź papierowym zawilgoconym pudle, należy bezzwłocznie usunąć z niego zawartość, przekładając rolkę do suchego i czystego opakowania, najlepiej wykonanego z plastiku lub metalu. Pozostawienie jej w warunkach wilgotnych spowoduje ryzyko zakażenia mikrobiologicznego – taśma może pokryć się nalotem grzybni lub pleśni, niszczącej zapisany na niej obraz.

 

  1. Staraj się jak najmniej dotykać znaleziony materiał filmowy,ze względu na możliwość spowodowania uszkodzeń, bądź trudnousuwalnych zabrudzeń. Taśma przechowywana w niewłaściwych warunkach zwykle ulega zniszczeniom mechanicznym nawet pod wpływem niewielkiego nacisku – może ulec rozerwaniu, zwłaszcza w obszarze perforacji. Ważne jest, aby przekładając ją do nowego pudełka, upewnić się, że nie zapomnieliśmy o żadnym fragmencie. Jeśli odnaleziona taśma zachowała się w strzępach, pozostawmy ją w pierwotnym opakowaniu, aby nie narazić jej na przemieszczanie poszczególnych części, bądź pokruszenie lub rozdarcie.

 

  1. Umieściwszy taśmę w pudełku, nie opakowuj go w dodatkowe szczelne torby foliowe, które kumulują lotne substancje, wchodzące w reakcję chemiczną z taśmą, co powoduje jej samodegradację. Pudełko odłóż w możliwie najbezpieczniejsze miejsce – z daleka od źródeł ciepła i wilgoci. Przede wszystkim unikać należy bezpośredniego kontaktu ze słońcem – nagrzana taśma nitrocelulozowa z łatwością ulega samozapłonowi. Ze względów bezpieczeństwa obowiązuje bezwzględny zakaz palenia w pomieszczeniach, gdzie przechowujemy materiał. Pamiętaj zatem aby schować znalezisko z daleka od kominków, kuchenek i innych źródeł ognia. 

 

  1. Prawidłowe przechowywanie taśmy filmowej w warunkach domowych to temperatura nieprzekraczająca 18°C, natomiast względna wilgotność powietrza RH nie większa niż 35%. W celu zwiększenia wilgotności powietrza, co zazwyczaj niezbędne jest w okresie grzewczym, użyć możemy nawilżacza, bądź pojemników z wodą o dużej powierzchni parowania (np. szerokie, płaskie kuwety). Latem, kiedy temperatura powietrza przekracza 21°C, warto zamknąć okna i zasłonić je przed słońcem. Zachowanie odpowiednich warunków otoczenia uchroni taśmę zarówno przed zmianą parametrów fizycznych – skurczem, jak i przed uszkodzeniami mechanicznymi, powstającymi na skutek kruchości wysuszonej taśmy, a także zatrzyma degradację chemiczną emulsji i podłoża, powodującą nieodwracalne zmiany, a nawet całkowitą destrukcję materiału.

 

  1. Znalezionych materiałów nie należy odtwarzać w projektorze, ponieważ ryzyko uszkodzenia mechanicznego lub zabrudzenia taśmy oliwą, jest wówczas bardzo duże. Najcenniejsze materiały filmowe powinny zostać objęte profesjonalną opieką konserwatorską, a następnie skopiowane lub zdigitalizowane. Unikatowe filmy, poddane procesowi konserwacji i skanowania mogą być ponownie prezentowane współczesnemu widzowi.

 

Pamiętaj, że powyższy sposób zabezpieczenia materiałów filmowych jest formą doraźnej interwencji. Sposoby identyfikacji podłoża taśmy opisane są na stronie projektu NITROFILM.

W celu przeprowadzenia bezpłatnej, specjalistycznej ekspertyzy konserwatorskiej oraz filmoznawczej, dokonania oglądu, oceny stanu zachowania oraz wartości znalezionego materiału, zapraszamy do kontaktu ze specjalistami z Zespołu Konserwacji Taśmy Filmowej: kons_nitro@fn.org.pl.

Poradnik „Poszukiwacza Skarbów”, dostępny jest na stronie projektu NITROFILM Filmoteki Narodowej.

Skarby filmowe z Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. Sikorskiegow Londynie trafiły do  Filmoteki Narodowej

1 lutego 2017 roku Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego (IPMS) w Londynie przekazał Filmotece Narodowej wybrane pozycje filmowe ze swojego archiwum.

Uroczyste przekazanie filmów odbyło się 1 lutego 2017 roku w siedzibie IPMS w Londynie. W spotkaniu wzięli udział m.in. Dyrektor Filmoteki Narodowej Anna Sienkiewicz-Rogowska, Konsul RP w Wielkiej Brytanii Krzysztof Grzelczyk, Wiceprezes IPMS Michał Olizar, Wojciech Deluga (IPMS) oraz Filmograf Filmoteki Narodowej Michał Pieńkowski.

Wszystkie przekazane filmy zostały wyprodukowane w latach 30. XX wieku. Na kolekcję składają się tytuły na taśmie filmowej nitro i aceto 35 mm oraz na taśmie aceto 16 mm. Część z tych taśm została przekazana Instytutowi przez Konsulat RP w Londynie na krótko przed przejęciem placówki w 1945 roku przez nowe władze. Konsulat prezentował je przed wojną na pokazach promujących polską kulturę w Wielkiej Brytanii. Pozostałe z taśm były wykorzystywane podczas publicznych pokazów już w latach powojennych.

Wyjątkowe w tej kolekcji są kopie filmów „Prokurator Alicja Horn” (1933) w reż. Michała Waszyńskiego i Marty Flantz z Jadwigą Smosarską, „Dzień wielkiej przygody” (1935) w reż. Józefa Lejtesa z Franciszkiem Brodniewiczem oraz „Robert i Bertrand” (1938) w reż. Mieczysława Krawicza z Adolfem Dymszą i Eugeniuszem Bodo. Dotychczas filmy te znane były jedynie we fragmentach. W tej chwili, dzięki darowi IPMS, najprawdopodobniej uda się odtworzyć całe wersje tych filmów, a na pewno zostaną wzbogacone o nieznane dotąd fragmenty. Dużą wartość przedstawia także zachowana oryginalna czołówka do filmu „Robert i Bertrand” oraz „Szpieg w masce”, który dotychczas znany był tylko w wersji z czołówką litewską.

Z niecierpliwością czekamy na efekty prac filmografów i konserwatorów Filmoteki Narodowej oraz na powrót tych filmów na ekrany w cyfrowej jakości!

Wyjątkowe filmy z Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie trafiły do Filmoteki Narodowej

„KINO RETRO” – NA ANTENIE TVP POLONIA
Dodano: 08.03.2017

Filmoteka Narodowa wspólnie z TVP Polonia zapraszają na wyjątkowy cykl „Kino Retro”.

W każdą niedzielę marca na antenie TVP Polonia zagoszczą znakomite polskie dzieła filmowe dwudziestolecia międzywojennego z zasobów Filmoteki Narodowej. Jako pierwszy, 5 marca, zostanie pokazany film „Ada, to nie wypada!” z 1936 roku.

O cyklu

„Kino Retro” to cykl przedwojennych polskich filmów fabularnych, które zostały zdigitalizowane, a niektóre z nich poddane restauracji cyfrowej przez Filmotekę Narodową, dzięki czemu można je zaprezentować nie tylko w dużo lepszej jakości obrazu i dźwięku, lecz także w wersjach uzupełnionych o brakujące, nieznane dotychczas fragmenty. W komedii „ABC miłości” (1935) w reżyserii Michała Waszyńskiego przywrócono aż 18 minut zaginionego materiału, a jego odtworzenie było możliwe dzięki kopii filmu sprowadzonej z Rosji oraz amerykańskiemu zwiastunowi, który został odnaleziony w Chicago.

Widzowie TVP Polonia w każdą niedzielę, przez najbliższe trzy miesiące, będą mieli okazję zobaczyć najlepsze polskie produkcje lat 30., tj. komedie: „Ada, to nie wypada!” (1936), „Jadzia” (1936), dramaty: „Doktór Murek” (1939) czy „Dziewczyna szuka miłości” (1937) oraz jeden z pierwszych filmów dźwiękowych „Księżna Łowicka” (1932), a także ostatnie przedwojenne filmy, które swoje premiery miały już w czasie okupacji:„Przez łzy do szczęścia” (1939) i „Sportowiec mimo woli” (1939). Po raz pierwszy w cyfrowej wersji zostanie zaprezentowany melodramat historyczny „Córka generała Pankratowa” z 1934 roku z wielką gwiazdą kina międzywojennego Norą Ney.

Każdy film będzie poprzedzony krótkim wstępem Michała Pieńkowskiego, filmografa Filmoteki Narodowej, który uczestniczył w pracach badawczych i restauratorskich nad prezentowanymi filmami.

Filmy pokazywane w ramach cyklu zostały zdigitalizowane przez Filmotekę Narodową w ramach projektu „Nitrofilm”, którego celem była konserwacja i digitalizacja materiałów archiwalnych stanowiących dziedzictwo kultury filmowej.

Więcej o filmach

 

„Kino Retro” w każdą niedzielę o godz. 5.55 i 14.40 na antenie TVP Polonia.

 


 

W niedzielę 5 marca cykl rozpocznie przezabawna komedia muzyczna „Ada, to nie wypada!” w reżyserii Konrada Toma.

O filmie

Ada, to nie wypada!” 96 min, Polska 1936

reż. i scen. Konrad Tom

Reżyser Konrad Tom – także aktor, scenarzysta  i autor dialogów zrealizował film, który wciąż niezwykle śmieszy.

W jednej z głównych ról – Antoni Fertner, nestor polskich komików, obdarzony nieprawdopodobną vis comica, dzięki której już w początkach XX wieku stał się jednym z najlepiej rozpoznawalnych aktorów Cesarstwa Rosyjskiego. W roli jego niesfornej córki wystąpiła utalentowana Loda Niemirzanka, której karierę przerwała wojna. W filmie występuje także Kazimierz Junosza-Stępowski, jeden z najwybitniejszych polskich aktorów pierwszej połowy XX wieku. Znakomita muzyka, rewelacyjne dialogi, komizm najlepszej przedwojennej próby.

W majątku Dziewannowo pod Krakowem mieszka obywatel ziemski Antoni Dziewanowski. Jego córka, Ada, jest pełną życia i temperamentu niesforną dziewczyną, niedbającą o maniery odpowiednie dla panienek z jej sfery. Dziewanowski i jego przyjaciel, hrabia Orzelski, postanawiają, że ich dzieci się pobiorą. Po jakimś czasie hrabia Orzelski chce z synem Fredem odwiedzić Adę na pensji w Krakowie i poznać ze sobą młodych. Fred wysyła ojca, by rozeznał się w sytuacji, a sam udaje się na spotkanie z przyjaciółmi. Ada, widząc starszego pana, bierze go za kandydata do swej ręki i celowo robi na nim jak najgorsze wrażenie, aby zniechęcić go do małżeństwa.



źródło: Fototeka FN

W kolejnych odsłonach cyklu zostaną pokazane:

„Ada, to nie wypada!” Polska 1936

reż. i scen. Konrad Tom

„Dziewczyna szuka miłości” Polska 1937

reż. Romuald Gantkowski, scen. Wacław Sieroszewski, Ferdynand Goetel, Antoni Cwojdziński, Tadeusz Królikiewicz

„ABC miłości” Polska 1935

reż. Michał Waszyński, scen. Marian Hemar

„Księżna Łowicka” Polska 1932

reż. Janusz Warnecki, Mieczysław Krawicz, scen. Witold Brumer

„Będzie lepiej” Polska 1936

reż. Michał Waszyński, scen. Ludwik Starski, Emanuel Schlechter

„Ludzie Wisły” Polska 1938

reż. Aleksander Ford, Jerzy Zarzycki, scen. Helena Boguszewska, Jerzy Kornacki

„Dwie Joasie” Polska 1935

reż. Mieczysław Krawicz, scen. Jan Fethke

„Doktór Murek” Polska 1939

reż. i scen. Juliusz Garden

„Fredek uszczęśliwia świat” Polska 1936

reż. Zbigniew Ziembiński, scen. Julian Kauffman

„Przez łzy do szczęścia” Polska 1939

reż. Jan Fethke, scen. Jan Fethke, Napoleon Sądek

„Sportowiec mimo woli” Polska 1939

reż. Mieczysław Krawicz, scen. Jan Fethke, Napoleon Sądek

„U kresu drogi” Polska 1939

reż. Michał Waszyński,scen. Anatol Stern

„Jadzia” Polska 1936

reż. Mieczysław Krawicz, scen. Karol JarossyEmanuel Schlechter

„Córka generała Pankratowa” Polska 1934

reż. Mieczysław Znamierowski, scen. Marian Orlik

Więcej informacji: https://polonia.tvp.pl/29199962/cykl-kino-retro-czyli-perly-polskiej-przedwojennej-kinematografii


The Website is co-financed by the European Union from the European Regional Development Fund
within the framework of the Operational Programme – Infrastructure and Environment.