WARSZAWA SINGERA | MARIA HIRSZBEIN - PRODUCENTKA FILMOWA
Dodano: 31.07.2018

Bohaterką programu filmowego Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego w ramach jubileuszowego 15. Festiwalu Kultury Żydowskiej Warszawa Singera będzie Maria Hirszbein – jedna z pierwszych kobiet, która w polskim kinie przedwojennym zajmowała się produkcją filmową. Przegląd odbędzie się od 25 do 30 sierpnia w kinie Iluzjon.

 


Festiwal Warszawa Singera

Jubileuszowa, 15. odsłona Festiwalu Kultury Żydowskiej Warszawa Singera będzie odbywać się od 25 sierpnia do 2 września. Wyjątkowo bogata, pełna gwiazd oraz młodych wykonawców: 9 dni kulturalnej fety, ponad 200 wydarzeń,  250 artystów z Polski i różnych części świata. Wielość gatunków muzycznych i teatralnych, przemieszanie stylów i trendów – a wszystko inspirowane kulturą żydowską, zarówno tradycyjną, jak i współczesną. Festiwal Warszawa Singera to już renomowana marka i kulturalna wizytówka Warszawy. Co roku, na przełomie sierpnia i września okolice Placu Grzybowskiego, Synagogi i ul. Próżnej stają się epicentrum wydarzeń festiwalowych. Ale festiwalowa fala zaleje także inne części Warszawy: teatry, sale koncertowe, centra muzyczne, klubokawiarnie, plenery – od Pragi po Wolę – wypełnią koncerty, spektakle, projekcje filmowe, warsztaty tańca, spacery, spotkania literackie. To wielodniowe, kulturalne święto stolicy, w którym każdy znajdzie coś interesującego. Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny po raz kolejny jest partnerem festiwalu.

Maria Hirszbein – producentka filmowa

Maria Hirszbein urodziła się 5 marca 1889 roku w Zgierzu. Ukończyła Akademię Handlową w Berlinie. W 1924 roku rozpoczęła pracę w wytwórni Leo-Forbert, która produkowała filmy fabularne i dokumentalne w języku jidysz. Dwa lata później wykupiła udziały wytwórni i zmieniła jej nazwę na Leo-Film. Początkowo głównym reżyserem produkowanych przez Leo-Film obrazów był Henryk Szaro, a później Juliusz Gardan. W roku 1932 odniosła wielki sukces, produkując „Legion ulicy” Aleksandra Forda. Opowieść o życiu warszawskich gazeciarzy uznana została za najlepszy film roku i do dziś uchodzi za jedno z arcydzieł kina przedwojennego. Niestety, do dnia dzisiejszego nie zachował się nawet we fragmencie.

W tym samym, 1932 roku, wspólnikiem Marii Hirszbein został architekt i scenograf Bolesław Land. Przez trzy lata to on miał decydujący wpływ na działalność wytwórni. Dopiero po jego śmierci w roku 1936 Hirszbein ponownie przejęła kontrolę nad Leo-Film. Po wyprodukowaniu komedii „Papa się żeni” Michała Waszyńskiego wróciła do współpracy z Henrykiem Szaro.

Maria Hirszbein należała też do założycieli i działaczy Polskiego Związku Producentów Filmowych, a także była członkiem władz Polskiego Związku Przemysłowców Filmowych. Zmarła w czasie II wojny światowej. Okoliczności jej śmierci nie są jasne – zginęła we wrześniu 1939 roku podczas oblężenia Warszawy albo – jak głosi inna wersja – została zamordowana w roku 1942 podczas likwidacji warszawskiego getta.

Maria Hirszbein była jedną z nielicznych kobiet, które w polskim kinie przedwojennym zajmowały się produkcją filmową. Zależało jej, by każde nowe dzieło Leo-Filmu wnosiło do kinematografii coś nowego. Nie bała się ryzyka, podejmowała nowe tematy (np. „Zew morza” – pierwszy polski film morski, „Legion ulicy” – pierwszy polski film podejmujący problematykę społeczną), stawiała na debiutantów. To w jej wytwórni zaczynali karierę reżyserzy Henryk Szaro i Juliusz Gardan oraz aktorzy Nora Ney, Franciszek Brodniewicz, Tola Mankiewiczówna, Helena Grossówna, Tadeusz Fijewski. W opinii tych, którzy z nią pracowali nazwisko Marii Hirszbein powinno figurować na czołowych kartach złotej księgi filmu polskiego.

Źródło: Fototeka FINA

O przeglądzie

Przegląd obejmie pięć, spośród wyprodukowanych przez Marię Hirszbein, filmów. Pokazom towarzyszyć będą prelekcje. Z wyjątkiem zrekonstruowanego cyfrowo „Zewu morza” filmy prezentowane będą na taśmach 35 mm.

I to właśnie filmem „Zew morza” Henryka Szaro, pierwszą produkcją w historii polskiego kina, której akcja częściowo zaczyna się na morzu, rozpoczniemy przegląd. Seans poprzedzi rozmowa poświęcona Marii Hirszbein i sytuacji kobiet w międzywojennym przemyśle filmowym, którą poprowadzi dr hab. Monika Talarczyk. Udział w spotkaniu wezmą dr hab. Małgorzata Radkiewicz oraz Michał Pieńkowski. Kolejną produkcją w przeglądzie będzie „Policmajster Tagiejew” Juliusza Gardana, która przyniosła Leo-Film sukces kasowy, a reżyserowi zasłużone pochwały. Dramat oparty na powieści Gabrieli Zapolskiej porusza problem prześladowania Polaków w jednym z miasteczek pod zaborem rosyjskim. Pokazowi towarzyszyć będzie muzyka na żywo.

Następnie zmienimy klimat na komediowy. Scenarzystą pierwszej komedii – „10% dla mnie” – był współwłaściciel Leo-Film Bolesław Land. Władysław Brun z miesięcznika Kino, tak pisał o filmie Gardana: (…) góruje bezsprzecznie nad swojemi poprzednikami „krajowego wyrobu” – odrobiną inteligencji, której nigdy zadużo, a zawsze zamało było w polskich filmach. Papa się żeni” Michała Waszyńskiego to zabawna komedia omyłek rozgrywająca się w świecie artystycznych elit. Według recenzji z Kuriera Warszawskiego: „Farsa tryska humorem. Oczywiście tym beztroskim i bezpretensjonalnym humorem”.

Dwa ostatnie filmy w przeglądzie wyszły spod ręki Henryka Szaro. „Kłamstwo Krystyny” to typowy dla tego okresu melodramat o tematyce społeczno-obyczajowej, na motywach powieści Stefana Kiedrzyńskiego. Ona jest skromną urzędniczką, on zamożnym inżynierem – zakochują się w sobie, ale ich miłość napotyka na przeszkody.

Ślubowanie” to dźwiękowy remake w języku jidysz filmu Zygmunta Turkowa z 1924 roku. W domu sławnego cadyka dwaj przyjaciele ślubują, że jeśli ich dzieci będą odmiennych płci, to połączą je węzłem małżeńskim. Kiedy jednak kilkanaście lat później Rachela i Jakub spotkają się i pokochają, na drodze ich szczęścia nieoczekiwanie staną ojcowie…


Program


25.08 | godz. 18:00
„Zew morza”, reż. Henryk Szaro, 1927

26.08 | godz. 18:00
„Policmajster Tagiejew”, reż. Juliusz Gardan, 1929

27.08 | godz. 18:00
„10% dla mnie”, reż. Juliusz Gardan, 1933

28.08 | godz. 18:00
„Papa się żeni”, reż. Michał Waszyński, 1936

29.08 | godz. 18:00
„Kłamstwo Krystyny”, reż. Henryk Szaro, 1939

30.08 | godz. 18:00
„Tkijes kaf” („Ślubowanie”), reż. Henryk Szaro, 1937


Bilety i rezerwacje

Kup bilet online 
Kasa kina: (22) 848 33 33; iluzjon.rezerwacje@fn.org.pl
Kino Iluzjon, ul. Narbutta 50a, Warszawa

Werk z filmu „Policmajster Tagiejew". Żródło: Fototeka FINA

 


Filmy poddano restauracji cyfrowej w ramach projektu Nitrofilm - „Konserwacja i digitalizacja przedwojennych filmów fabularnych w Filmotece Narodowej w Warszawie". Projekt współfinansowany jest ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach XI Priorytetu „Kultura i dziedzictwo kulturowe” Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko.

 


 

„KOBIETY W STARYM KINIE
Dodano: 27.07.2018

W warszawskim Domu Spotkań z Historią trwa wakacyjny przegląd filmowy poświęcony kobiecym rolom w polskim kinie lat 20. I 30.

Kobiety w starym kinie

W każdą wakacyjną sobotę i niedzielę  na ekran powracają niezwykłe aktorki przedwojennego kina, m.in.:  Pola Negri,  Jadwiga Smosarska, Jadwiga Andrzejewska, czy Tamara Wiszniewska. W programie przeglądu znalazły się filmy ze zbiorów Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego , w tym także te rekonstruowane w ramach projektu „Nitrofilm  - Konserwacja i digitalizacja przedwojennych filmów fabularnych w Filmotece Narodowej w Warszawie” współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach XI Priorytetu „Kultura i dziedzictwo kulturowe” Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko.

Gdzie i kiedy?

Dom Spotkań z Historią
Warszawa, ul. Karowa 20,
Lipiec – sierpień 2018, w każdą sobotę i niedzielę, godz. 16:00
Wstęp wolny

Program

28.07  STRACHY
reż. Eugeniusz Cękalski, Karol Szołowski (1938, 94 min)
Warszawski kabaret, w którym pracują główne bohaterki filmu Teresa i Linka, zostaje zamknięty. Dziewczyny muszą wyjechać do prowincjonalnego miasteczka i podjąć pracę w lokalnym teatrzyku. Film na podstawie bestselerowej książki Marii Ukniewskiej, popularnej tancerki warszawskich kabaretów, odsłania kulisy trudnego i pełnego upokorzeń życia tancerek. Debiutującej w roli głównej Hannie Karwowskiej towarzyszy wspaniała Jadwiga Andrzejewska oraz super-gwiazda przedwojennego kina – Eugeniusz Bodo.

 

29.07   MANIA. HISTORIA PRACOWNICY FABRYKI PAPIEROSÓW
reż. Eugen Illes (1918, 85 min) rola Poli Negri, pierwszej polskiej gwiazdy, która zrobiła międzynarodową karierę. Mania Walkowska, pracownica fabryki papierosów, poznaje młodego, utalentowanego kompozytora Hansa van den Hofa. Zakochuje się w nim z wzajemnością, lecz ich miłość zostaje wystawiona na ciężkie próby. Film po rekonstrukcji cyfrowej.

 

04.08 i 19.08   KSIĘŻNA ŁOWICKA
reż. Janusz Warnecki, Mieczysław Krawicz (1932, 89 min)
W roli tytułowej wystąpiła ówczesna królowa polskiego ekranu Jadwiga Smosarska. To opowieść o Joannie Grudzińskiej, żonie wielkiego księcia Konstantego. Twórcy filmu podeszli jednak dość swobodnie do prawdy historycznej, co źle ocenili przedwojenni krytycy. Doceniono za to wierne odtworzenie realiów epoki, a zwłaszcza efektowne ukazanie wybuchu powstania listopadowego. Film po rekonstrukcji cyfrowej.4

05.08 i 18.08   TRĘDOWATA
reż. Juliusz Gardan (1936, 83 min)
Adaptacja słynnej powieści Heleny Mniszkówny. To historia o tragicznym uczuciu łączącym arystokratę Waldemara Michorowskiego ze zubożałą szlachcianką Stefcią Rudecką. Stefcię zagrała młodziutka Elżbieta Barszczewska, dla której był to dopiero drugi, ale już przełomowy występ zapewniający jej status gwiazdy. Poza tym w filmie zobaczymy śmietankę ówczesnego aktorstwa: Mieczysławę Ćwiklińską, Stanisławę Wysocką, Tamarę Wiszniewską czy Franciszka Brodniewicza.

11.08 i 26.08   SZPIEG W MASCE
reż. Mieczysław Krawicz (1933, 77 min)
Profesor Skalski wraz z synem pracują nad wynalazkiem, dzięki któremu będą w stanie zatrzymać wszystkie wojny na świecie. Ich działalnością interesuje się wywiad obcego państwa, który wysyła na misję specjalną swoją agentkę. W rolę szpiega wcieliła się słynna piosenkarka Hanna Ordonówna i to właśnie z tego filmu pochodzi jedna z jej najpopularniejszych piosenek „Miłość ci wszystko wybaczy”.

12.08 i 25.08   KOBIETY NAD PRZEPAŚCIĄ
reż. Michał Waszyński, Emil Chaberski (1938, 76 min)
Ekranizacja powieści Antoniego Marczyńskiego „W szponach handlarzy kobiet”, której twórcy poruszyli ważny problem handlu żywym towarem. Główną bohaterką filmu jest Marysia Żurkówna, dziewczyna z prowincji, która wyjeżdża do Ameryki, aby poprawić swoją sytuację. W rolę Marysi wcieliła się Maria Bogda, a na ekranie zobaczymy także: Jadwigę Andrzejewską, Tamarę Wiszniewską, Stanisławę Wysocką oraz Aleksandra Żabczyńskiego i Adama Brodzisza. Film został zrealizowany pod protektoratem i przy udziale Polskiego Komitetu Walki z Handlem Kobietami i Dziećmi.


Źródło: Fototeka FINA, „Kobiety nad przepaścią"

 

 

 


 

Filmy poddano restauracji cyfrowej w ramach projektu Nitrofilm - „Konserwacja i digitalizacja przedwojennych filmów fabularnych w Filmotece Narodowej w Warszawie". Projekt współfinansowany jest ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach XI Priorytetu „Kultura i dziedzictwo kulturowe” Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko.

 


 

,,WARSZAWSKIE KINO NIEME" Z FILMAMI Z PROJEKTU NITROFILM
Dodano: 16.07.2018

Miasto Stołeczne Warszawa zaprasza na pięć filmowych seansów ,,pod chmurką’’ połączonych z muzyką na żywo. Warszawa świętuje 100-lecie odzyskania przez Polskę niepodległości. To także 100. rocznica uzyskania praw wyborczych przez kobiety, dlatego w tym roku Warszawskie Kino Nieme ma kobiecą twarz! W programie festiwalu znalazło się pięć filmów z niezwykłymi aktorkami: Polą Negri, Haliną Bruczówną, Zoriką Szymańską, Marią Malicką i Norą Ney.

Warszawskie Kino Nieme

,,Mania”, ,,Ludzie bez jutra”, ,,Halka”, ,,Zew morza” - cztery filmy, które będą zaprezentowane w czasie Warszawskiego Kina Niemego zostały odrestaurowane i zdigitalizowane w ramach projektu Nitrofilm, a ,,Bestia”, która zakończy festiwal, to projekt współfinasowany przez Polski Instytut Sztuki Filmowej. Film został odrestaurowany pod opieką ówczesnej Filmoteki Narodowej w 2017 roku przez studio Di Factory i ReKino Studios.

Pokazom „pod chmurką” będzie towarzyszyć eksperymentalna muzyka na żywo w wykonaniu młodych artystek.

Każdy seans będzie poprzedzony spotkaniem z jedną z dziennikarek filmowych – Anną Tatarską, Magdą Maksimiuk i Dianą Dąbrowską. Filmy będą pretekstem do dyskusji na temat sytuacji kobiet w przedwojennej Polsce.

Gdzie i kiedy?

Warszawskie Kino Nieme zagości w Parku im. Stefana Żeromskiego w każdą sobotę od 14 lipca do 11 sierpnia.
Seanse rozpoczynają się o godz. 20.30. Wstęp jest bezpłatny.

Miejsce: Park im. Stefana Żeromskiego, Warszawa

 

 

Harmonogram pokazów

14.07 MANIA. HISTORIA PRACOWNICY FABRYKI PAPIEROSÓW, , reż. Eugen Illés, 1918, 85 min.

Pracownica fabryki, Mania Walkowska, decyzją dyrektora ma reklamować nową markę papierosów. W pracowni malarza Alexa poznaje młodego kompozytora Hansa i zakochuje się w nim z wzajemnością. Ich miłość inspiruje muzyka do napisania opery, ale losy utworu - i kariera jego autora - zależą od wpływowego mecenasa Morelliego, któremu piękna Mania też wpada w oko...

„Czarne włosy, ciemne oczy, gładkie ciało, tajemniczy głos” – tak zapowiadała Polę berlińska prasa. Film wyreżyserował Eugen (Jenö) Illés (1877-1951), węgierski operator i reżyser, od 1905 roku związany z niemiecką branżą filmową. Do zespołu stojącego za produkcją należał też Paul Leni, który wkrótce stał się jedną z najważniejszych postaci niemieckiego ekspresjonizmu. Jego wyszukana scenografia wzmocniona efektem barwienia taśmy jest – obok wartkiej dramaturgii, interesujących kreacji aktorskich czy ciekawych zabiegów operatorskich – atutem filmu. Główną atrakcją pozostaje oczywiście Pola Negri: obdarzona oryginalną urodą, pięknymi – eksponowanymi zbliżeniami kamery – oczami i bogatą mimiką. Pola pokazuje także talent taneczny: wysunięty na pierwszy plan już w filmach Sfinksa wyrazisty i zmysłowy taniec był jej wizytówką.

Muzyka na żywo:

Karolina Rec (RESINA) – wiolonczelistka. Rec od wielu lat jest związana z rodzimą sceną niezależną (współpracowała z Maciejem Cieślakiem, Michałem Bielą czy Natalią Fiedorczuk). Napisała też wiele ścieżek do spektakli teatralnych.

 


 

21.07 LUDZIE BEZ JUTRA, reż. Aleksander Hertz, 1919, 87 min.

Fabuła bazuje na autentycznej historii z ostatniej dekady XIX wieku: tragicznego romansu warszawskiej aktorki Marii Wisnowskiej i rosyjskiego oficera Barteniewa, który zastrzelił ją w tajemniczych okolicznościach.

Sprawa rozpalała warszawiaków, dlatego też film wszedł na ekrany z kilkuletnim opóźnieniem. Opisywane w nim wydarzenia były na tyle żywe, że rodzina Wisnowskich skutecznie blokowała premierę. Film charakteryzuje  teatralność: wolne tempo, psychologizm, wirtuozeria aktorska, rozbudowane dekoracje, nieruchoma kamera, proste oświetlenie. Cechy te mogły wynikać z konwencji gatunkowych i upodobań publiczności, jak również z zapóźnienia warsztatowego warszawskich filmowców. Pewną przeciwwagą do zdjęć w atelier jest kilka scen plenerowych, przedstawiających warszawskie budynki, które nie przetrwały II wojny światowej: okolice Teatru Wielkiego czy Ogrodu Saskiego.

Muzyka na żywo:

Aleksandra Grünholz (We Will Fail) – tworzy muzykę elektroniczną z obszaru ambient i techno.

 


źródło: http://www.repozytorium.fn.org.pl/?q=pl/node/10032

 


 

28.07 HALKA, reż. Konstanty Meglicki, 1929, 88 min.

Inspirowana operą Moniuszki historia tragicznej miłości. Piękna góralka Halka zakochuje się w bogatym szlachcicu, Januszu, odtrącając adorującego ją Jontka. Wkrótce jednak dziewczyna boleśnie przekonuje się, że miłosnym obietnicom panicza nie można wierzyć…

Film Konstantego Meglickiego to jedna z trzech polskich przedwojennych ekranizacji opery Stanisława Moniuszki

Restauracja „Halki” była jednym z największych tego typu wyzwań, przed jakimi stanęła ówczesna Filmoteka Narodowa. Istniejące materiały są bardzo różnorodne, niekompletne i dotyczą dwóch różnych wersji „Halki”. Ponieważ nie zachowała się żadna dokumentacja do filmu, Filmoteka podjęła próbę montażu – utrzymanego w duchu epoki – zachowanych fragmentów. Ścieżka dźwiękowa do filmu także zachowała się tylko we fragmentach. Ponieważ film pierwotnie był niemy, Filmoteka postanowiła w takiej właśnie wersji zaprezentować go dzisiejszej publiczności.

Muzyka na żywo:

Antonina Nowacka (WIDT) – używa przede wszystkim głosu, który poddaje prostym modulacjom oraz syntezie na żywo za pomocą zarówno efektów elektronicznych, jak i rozszerzonych technik wokalnych.


źródło: http://www.repozytorium.fn.org.pl/?q=pl/node/10926

 


4.08 ZEW MORZA, reż. H. Szaro, 1927, 123 min.

Stach, kapitan statku, pracujący nad ważnym dla marynarki wynalazkiem, wchodzi w konflikt z bezwzględnym dla załogi bosmanem, szefem szajki przemytników. Przemytnicy porywają Stacha i zabierają cenną dokumentację. Ocalić go może jedynie narzeczona Hanka.


„Zew morza” to najwcześniejszy zachowany film jednego z najznakomitszych polskich reżyserów epoki kina niemego, Henryka Szaro. Zrealizowany według scenariusza popularnego wówczas powieściopisarza, Stefana Kiedrzyńskiego, jest przykładem filmu przeznaczonego dla szerokiej publiczności. Wątek miłosny splata się z sensacyjną akcją, która rozgrywa się, po raz pierwszy w polskim kinie, na morzu. Dodatkowym walorem są liczne sceny plenerowe m.in. w Gdańsku, w Gdyni i w Pucku. W obsadzie znane i lubiane gwiazdy – Maria Malicka, Jerzy Marr i Nora Ney. Do ról dzieci został ogłoszony konkurs. Rolę 10-letniego chłopca otrzymał Tadeusz Fijewski i – jak się okazało – była ona filmowym debiutem jednego z największych polskich aktorów powojennych.

Muzyka na żywo:

Joanna Szumacher – artystka audiowizualna, producentka i kuratorka, twórczyni eksperymentalnej muzyki elektronicznej.

 


źródło: http://www.repozytorium.fn.org.pl/?q=pl/node/9992

 


11.08„Bestia”, reż. Aleksander Hertz, 1917/1921, 67 min.

„Bestia” opowiada tragiczną historię trójkąta miłosnego: młodej artystki oraz jej dwóch kochanków, byłego i nowego, żonatego z inną kobietą. Rolę artystki gra Pola Negri, największa gwiazda ówczesnego polskiego kina. Film jest najstarszym zachowanym obrazem z udziałem aktorki i jednym z dziewięciu, które nakręciła dla wytwórni Sfinks. Stworzony przez Negri wizerunek femme fatale rozbudził wyobraźnię publiczności. Aktorka szybko została dostrzeżona przez niemieckich producentów i od 1917 roku zaczęła grać w Niemczech. Wystąpiła tam w czterech filmach wyreżyserowanych przez Ernsta Lubitscha. Jednym z nich była „Madame DuBarry” (1919), która przyniosła jej międzynarodowy sukces i kontrakt z amerykańską wytwórnią Paramount Pictures. Do Hollywood wyjechała w 1922.

Sukces niemieckich filmów z Polą Negri na rynku amerykańskim zainteresował tamtejszego dystrybutora Jessego A. Levinsona, który kupił „Bestię” pod koniec 1921 roku i po kilku niewielkich zmianach zaczął ją dystrybuować w USA pod tytułem „The Polish Dancer”. Levinson reklamował film jako nowość, dlatego ukryto fakt, że powstał on pięć lat wcześniej. Publiczności podano do wiadomości jedynie nazwisko głównej gwiazdy – Negri, celowo opuszczając rok i kraj produkcji.

Muzyka na żywo:

Sasha Zakrevska – ukraińska projektantka graficzna mieszkająca obecnie w Warszawie, która jest również muzykiem pracującym z analogowymi dźwiękami.

 


źródło: http://www.repozytorium.fn.org.pl/?q=pl/node/11243

 

 


Strona Internetowa współfinansowana przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu
Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko.
Główny serwis POIiŚ